Roverhoofdman

Ik zoef met plakkende banden door de hete vlakte. Roodstaartbuizerds snijden door de lucht. Hagedissen vluchten naar beschutting onder roerloos buitelkruid. Het oneindig asfalt trilt als kokend water. Wa Kes is geen ratelslang en zet zijn airco op max. De weerman die onder een knetterend AM-getal leeft voorspelt gedonder. Tussen de bergen die nu al vier uur onveranderd op de verre horizon leunen, groeien asgrauwe wolken, die zijn voorspelling ongetwijfeld zullen waarmaken. Een deejay die samenhokt met de weerman besluit tot een passende woestijnballade: horse with no name.

De paarden van Wa Kes heten Cherokee en ze zien landhuizen verschijnen met pijnlijk groene gazons, die door verslindende sprinklers uit de aarde worden getoverd. Ik toom mijn snelheid in en probeer de nummers op de brievenbussen te lezen. 14442. Linksaf een grote oprijlaan met fruitbomen aan weerszijden en een fontein in het vizier. Ik parkeer in de schaduw van een open schuur, die een sanatorium voor Mercedessen blijkt te zijn. Voor het woonhuis van de industrieel staan er nog meer, met open borstkassen aan een elektrisch infuus. Een Spaanse meid wenkt en legt omstandig uit dat mister Bookman bij zijn vogels is. Ze wijst om de hoek zonder te kijken.  Ik ga naar de lange rij houten constructies, waarnaar de vinger wijst.
Een zilverharige, bruinlederen heer holt met woeste blik naar de lucht tussen de kooien. Nors schudt hij mijn hand. Hij gebiedt me te volgen: ‘Kijk’, wijst hij in de verblindende zon, ‘buizerds en een havik, die hebben het op mijn vogels gemunt’. Ik kijk tranen met tuiten, maar zie niks. Bookman holt een schuur binnen, waar knechten lui op orders wachten. Hij rukt een jachtgeweer uit een kabinet, gooit deze bij de minst verwaarloosde indiaan op schoot en jaagt hen naar buiten met een regen van opdrachten en verwensingen.
‘Ik kweek Afrikaanse koekoeken’, legt hij even later uit, ‘zeer zeldzaam, bijna uitgestorven. Fantastisch, man. Ik ben de grootste ter wereld. Lever zelfs aan de VN en zo.’
We lopen door allerlei schuren en opslagplaatsen terug naar het huis. Overal waar ik kijk staan antieke indiaanse manden. Meer dan duizend, schat ik. Meer dan tien miljoen dollar, ook.
‘Voornamelijk pueblo en noordwestkust’, begrijpt Bookman mijn blik, ‘grootste privé collectie ter wereld. Probleem om voor alles een goede plek te vinden’, en als ik opnieuw naar de werkloze auto’s kijk: ‘ik heb vaak business in Los Angeles, ik vlieg altijd heen, doe mijn zaken, koop een Mercedes en rij terug. Koffie?’
We lopen inmiddels door de keuken naar een zitkamer die uitpuilt met interessante voorwerpen. Onderweg knik ik bevestigend naar de Spaanse meid op de vraag van haar baas. Die wijst met open hand naar een leren zetel, waar ik gehoorzaam in wegzak. De meid brengt een vaas met waterige koffie en zet die op een zeer oude bentwood box, Nootka, zo te zien. Mijn aandacht is geprikkeld. Ik probeer de kist te taxeren, maar een rafelig Navajo-kleed voorkomt openbaarheid. Bookman bemerkt mijn nieuwsgierigheid en haast zich dit unieke bezit te tonen. Hij trekt het kleed weg en onthult een deksel met een gat in het midden. Ik verstijf: een doodskist. 150 jaar oud. Ik buig me voorover om beter te kunnen zien. Bookman gniffelt. ‘In de jaren ’60 gevonden’, zegt hij en opent de kist. Mijn adem stokt. Hij ligt vol met schedels. Mensenschedels. En aan de vervorming te zien, Kwakiutl indianen. Bij Kwakiutl meisjes werd de schedel afgebonden om die puntiger te maken. Vonden ze mooi. Ik ben perplex. Roof! Onethisch. Allemachtig. Van alles schiet er door mijn brein. Wie? Welk dorp? Ken ik hun kindskinderen? Ik moet weg. Ik verdwijn zonder zaken te doen. In mijn hoofd brandt het beeld van Bookman, hoofdenrover, roverhoofdman. Met een vreemde lach dekt hij de schedels weer af.

Uit: Canada Magazine, communicator