Gesprek met Niemand

Na een bezoekje aan de ontwikkelingsmaatschappij van de Inuït in het winterse noorden voelen de temperaturen in Toronto aangenaam genoeg om de immense ondergrondse gaanderijen met de bedompte atmosfeer en de talloze winkels te ontvluchten. In het hete hotel en de onderwereld die eraan vast zit waan ik me in een tropisch vogelhuis. Als u niet weet wat ik bedoel: ga naar de dichtstbijzijnde dierentuin met zo’n attractie en laat het u smaken...
Ik ontsnap aan bedelaars, wederverkopers, kauwgombekken, serveersters en andere in de eindeloze kelder bewaarde lastpakken. Wa Kes is geen mol en iedere trap die ik neem, neem ik opwaarts. Enkele tegenslagen van trappen die louter neergang bieden verwerk ik manmoedig. Maar vanuit de gewelven van de stad klim ik uiteindelijk naar de vrijheid. Al na een half uur is er een glazen deur, die grauw, maar waarachtig daglicht verraadt. Ik duik in mijn winterspullen en waag de stap. Het is min twintig, het waait gemeen, het voelt fantastisch.

Ik stap naar Aboriginal Voices, een organisatie van en voor oorspronkelijke Canadezen en Amerikanen. We hebben regelmatig contact. Zij bestoken ons met richtlijnen en instructies. We vergaren op verzoek informatie over zogenaamde ‘sjamanen’ en andere door Europa reizende indiaanse entertainers. We sturen knipsels en folders op, die door Aboriginal Voices worden doorgestuurd naar stammen die het iets aangaat. Een rondreizende Mohawk sjamaan, bijvoorbeeld, krijgt zelden een welkom thuis.
Na een kwartiertje lopen bereik ik het kantoor. Blij toe, want min twintig blijft min twintig en eigenlijk heb je er niet veel aan dat het in de arctic min veertig is. Binnen doe ik mijn rituele wintergerei uit. Randy neemt alles keurig aan om het vervolgens met een achteloos gebaar op een stel oude dozen te werpen. Zoals altijd is het een rommelig zootje. De chaos verbaast me telkens weer, maar deze indiaanse organisatie lijkt erop te gedijen.
‘Het wordt tijd dat je met the Boss praat’, zegt Randy om er onheilspellend en met grote ogen aan toe te voegen: ‘The Big Boss’.  Verder wordt er niets over gezegd en mijn perceptie is voldoende geoefend om daaruit de hele boodschap af te leiden: ik wacht.
Na een poosje komt een zware, kalende reus met een raadselachtige, maar vriendelijke gelaatsuitdrukking binnen. Een schok van herkenning, hoewel mijn geheugen koortsachtig zoekopdrachten verstuurt, maar het gezicht niet kan plaatsen. ‘Gary’, zegt het gezicht en ik krijg een vlezige hand van hetzelfde lijf. Hij heeft dit vaker meegemaakt en glimlacht. ‘Nobody’, verduidelijkt hij, ‘Xebichay’.
De herkenning en mijn geheugen botsen als hertenschedels in de herfst. Natuurlijk! Het is Niemand. Meteen zie ik hem voor me, zoals het Niemand betaamt, slordige verentooi en mysterieuze gezichtsbeschildering, hertenleren kleding en steeds bezig met het verkondigen van wazige indiaanse wijsheden waar je net zoveel rijker als armer van wordt: ‘de arend heeft nog nooit zoveel tijd verkwist als toen hij iets van de kraai probeerde te leren’.
Niemand’s glimlach wordt breder. Niemand draagt nu een houthakkershemd en een zwart leren vestje. We raken in gesprek en zijn wijsheden blijken thans ter zake en deskundig. De rest van de middag praat ik met Niemand over allerlei. Hij is een aimabel man. Uiteindelijk zegt hij: ‘You must go now’, net als in de film tegen Johnny Depp.
Niemand zwaait me uit. Even waan ik me William Blake, dichter, dead man.